Temel Sorular

1. Ürün sorumluluk sigortası zorunlu mu?

Türkiye'de yasal olarak zorunlu bir sigorta değildir. Ancak bazı durumlarda fiilen zorunlu hale gelir:

  • AB MDR Madde 10/16 — medikal cihaz üreticisi için risk sınıfına orantılı sigorta zorunlu
  • İhracat alıcı firmaları sözleşme şartı olarak çoğu zaman talep eder
  • Bazı kamu ihalelerinde teklif şartı

Sigorta yoksa Türk hukuku gereği üretici kusursuz sorumluluk ile karşı karşıya — yani tazminat doğrudan şirket sermayesinden çıkar.

2. Ürün geri çağırma (recall) standart kapsamda mı?

Hayır. Türkiye Sigorta Birliği'nin Genel Şartları gereği recall masrafları standart poliçenin kapsamı dışındadır. Ek teminat (extension) olarak ek prim karşılığı eklenmesi gerekir. Recall sublimit ana limitin %30-50'si olarak yapılandırılmalıdır.

3. Sadece ithalatçıyım. Bu sigortayı yaptırmam gerekir mi?

Evet. Türk hukukunda ithalatçı, üretici ile birlikte tüketiciye karşı müteselsilen sorumludur. Yurt dışı üreticinin Türkiye'de doğrudan davaedilmesi zor olduğu için pratikte tüm risk ithalatçıya yüklenir. İthalatçı poliçesi şarttır.

4. Ürün sorumluluk sigortası fiyatı ne kadar?

12 faktörün bileşkesidir: yıllık ciro, ürün risk sınıfı, teminat limiti, coğrafi kapsam, hasar tarihi, sertifikalar, üretim hacmi, recall, retroaktif süre, defense yapısı, sunset clause, vendor endorsement.

Tipik aralıklar:

  • Küçük gıda üreticisi (TR, 1M TL limit): 5-15K TL/yıl
  • Orta ihracatçı (AB, 5M USD limit): 25-75K TL/yıl
  • OEM otomotiv tedarikçisi (Worldwide, 25M USD): 1.5-5M TL/yıl

Firmanıza özel kesin fiyat için form üzerinden başvurun, 10 dakika içinde uzman arar.

5. Geriye yürürlük (retroaktif) teminatı nedir?

Poliçe başlangıcından önce üretilmiş ama henüz şikâyet konusu olmamış ürünleri kapsayan teminat. Türkiye'de gizli ayıp davası 10 yıl sonra bile açılabilir; AB'de yeni rejim ile 25 yıl uzun zamanaşımı geliyor. Retroaktif süre 1, 3, 5 veya 10 yıl olarak ek primle alınır.

Kapsam ve Teminat

6. Seri hasar (batch defect) nedir?

Aynı üretim partisinden çıkan ürünlerde aynı kusur — standart poliçede tek hasar sayılır, olay başı limit hızla tükenir. Seri hasar genişletmesi her olayı ayrı ayrı limit kapsamında değerlendirir; büyük çaplı üretim yapan firmalar için zorunludur.

7. Vendor endorsement nedir, ne işe yarar?

Üreticinin distribütör/alıcı firmaya verdiği endorsement: alıcı firmayı sigorta poliçesine additional insured olarak ekler. OEM tedarikçileri (otomotiv yan sanayi, makine bileşeni) için tipik. Üreticinin aldığı dava aynı zamanda alıcıyı da koruma altına alır.

8. Defense costs inside vs outside limits ne demek?

Inside: Hukuki savunma giderleri ana limit içinden ödenir → tazminat için kalan azalır.

Outside: Hukuki savunma giderleri ayrı; ana limit korunur. Premium, ihracatçı için tercih edilir.

ABD davalarının savunma maliyeti $250K-$2.5M aralığında olduğu için defense inside limits olan poliçe ihracatçı için tehlikelidir.

9. Tasarım hatasından doğan zararlar standart kapsamda mı?

Hayır. Standart poliçeler genellikle üretim hatasını kapsar; tasarım hatası ek hüküm gerektirir. Tasarım hatası teminatı pahalı olabilir çünkü tüm üretim partisi etkilenir.

10. Çevre kirliliği zararları kapsamda mı?

Hayır, standart kapsam dışı. Environmental Impairment Liability ayrı poliçesi gerekir. Kimyasal, boya, ilaç, gıda firmaları için kritik.

11. Asbest, kurşun, formaldehit kapsamı nasıl?

Bunlar spesifik istisnalardır — Genel Şartlar gereği standart kapsam dışı. Üretim sürecinde bu maddeler kullanılıyorsa ek teminat şart.

12. Sigortalı ürünün kendisinde oluşan zarar?

Standart poliçe sadece üçüncü şahıs zararını kapsar; ürünün kendisi kapsam dışı. Stoktaki kusurlu parti üreticinin kendi malıdır — ürün garantisi/üretim hatası poliçesi gerekir, bu farklı bir sigorta türüdür.

13. Sigortalı ortakları, ailesi veya çalışanları zarar görürse?

Standart kapsam dışı. Aile şirketlerinde ek teminatla eklenmesi tipiktir.

14. İdari ve adli para cezaları kapsam dışı mı?

Evet, mutlak istisna. Hiçbir ek prim ile alınamaz. Sigortacı tarafından ödenmez.

15. Sunset clause nedir?

Poliçe sona erdikten sonra hangi tarihe kadar talep yapılabilir. Standart 30-60 gün; ek primle 1-3 yıl uzatılabilir. Türkiye'de 10 yıllık gizli ayıp zamanaşımı ile uyumlu olması için 3 yıl tercih edilmeli.

16. Claims-made ve occurrence farkı nedir?

Occurrence: Olay poliçe döneminde mi? Talep ne zaman gelirse gelsin teminat altında.

Claims-made: Talep poliçe döneminde mi yapıldı? Türkiye'de çoğunlukla claims-made.

Claims-made'in eksikliği: yenileme boşluğunda gelen talep teminatsız kalabilir.

İhracat ve Uluslararası Boyutlar

17. ABD'ye ihracat yapan firmamız punitive damages riskinden nasıl korunur?

Punitive damages (cezalandırıcı tazminat) Türk standart poliçelerinde teminat dışıdır. ABD pazarı için şu yapı kurulur:

  • Ana poliçe: Türkiye merkezli, AB+UK+ABD coğrafi teminatlı
  • Excess layer: Bermuda/Cayman offshore reinsurance ile punitive damages için
  • Defense outside limits zorunlu (ABD savunma maliyeti $250K-$2.5M)
18. AB yeni Direktifi nasıl etkiler?

9 Aralık 2026'dan itibaren AB pazarına satılan ürünleri kapsayacak. 6 kritik değişiklik:

  • Yazılım, AI, dijital ürün dahil
  • Yetkili temsilci, ithalatçı, fulfillment, online pazaryeri sorumlu olabilir
  • 25 yıl uzun zamanaşımı (latent injury)
  • Davacı için "kusur olası" karinesi
  • Üreticiden belge isteme hakkı
  • Siber güvenlik kusur kriteri

Türk ihracatçısının 2026 sonu itibarıyla teminat genişletmesi yapması kritik.

19. CE belgesi olan ürünüm için sigorta avantajı var mı?

Evet. CE belgesi prim hesabında %10-20 indirim faktörü olarak değerlendirilir. CE'siz ürünler için bazı sigorta şirketleri ek prim talep eder veya teminatı reddeder.

20. FDA kayıt zorunluluğu sigortayı nasıl etkiler?

FDA gıda, ilaç, medikal cihaz, kozmetik ihracatı için zorunlu. FDA üreticinin sigortasını doğrudan zorunlu kılmaz ancak ABD'deki distribütörler/perakendeciler sözleşme şartı olarak $1M-$10M tipik limit talep eder.

Süreç ve Uygulama

21. Hasar olduğunda ne yapmalıyım?

10 adımlı süreç:

  1. Sigortacıya 5 iş günü içinde bildirim
  2. Hiçbir kabul beyanı verme
  3. Belgeleri sakla
  4. Ürün örneğini sakla
  5. Hukuki tebliği sigortacıya ilet
  6. Eksperle koordine ol
  7. Sigortacının avukatını çalıştır
  8. Yetkili kuruluşa bildir
  9. Recall planı uygula
  10. Süreç sonrası risk yönetimi güncelle
22. Hukuki savunma kim seçer — sigortacı mı, üretici mi?

Sigortacı atadığı avukatla çalışmayı tercih eder (poliçe gereği). Üretici özel avukat istiyorsa panel avukat listesinden seçim yapabilir veya ek prim ödeyerek serbest seçim hakkı alabilir.

23. Teminat limitimi nasıl belirlemeliyim?

Yıllık ciro × ürün risk katsayısı + ihracat pazar riski + tipik tek hasar büyüklüğü. Küçük yerel üretici 500K-2M TL; orta ihracatçı 5-20M USD; büyük üretici 50-100M USD üstü. Uzman görüşmesinde firmanıza özel hesap çıkarıyoruz.

24. Kalite sertifikalarım prim indirir mi?

Evet. ISO 9001, ISO 22000, ISO 13485, HACCP, GMP, CE, FDA → her belge prim %5-15 indirim sağlayabilir.

25. Teklif ne kadar sürede gelir?

Form üzerinden başvurduktan sonra uzmanımız 10 dakika içinde sizi arar. 25 sigorta şirketinden eş zamanlı teklif çıkarma süreci tipik 24-72 saat içinde tamamlanır. Karmaşık vakalar için 5-10 gün sürebilir.